Zwichnięcie endoprotezy biodra objawy i postępowanie
7 min czytania
Zwichnięcie endoprotezy biodra to wysunięcie główki implantu z panewki. Zdarza się najczęściej w pierwszych tygodniach po operacji, wymaga pilnej pomocy medycznej, a dobrze prowadzona rehabilitacja jest jednym z najlepszych sposobów, żeby do niego nie dopuścić.
Jak objawia się zwichnięcie endoprotezy biodra
Zwichnięcie daje objawy, których trudno nie zauważyć. Pojawia się nagły, ostry ból w pachwinie lub biodrze, a noga nie daje się obciążyć. Często wygląda na krótszą albo jest skręcona do wewnątrz lub na zewnątrz. Nie jesteś w stanie jej samodzielnie wyprostować ani unieść, a ruch nasila ból.
Czasem poprzedza to uczucie przeskoku lub chrupnięcia przy ruchu, który wykonałeś za głęboko, na przykład przy schylaniu się po przedmiot albo wstawaniu z niskiego krzesła. Jeśli takie objawy pojawią się u ciebie lub bliskiej osoby, nie próbuj nastawiać nogi. Wezwij pogotowie albo zgłoś się na szpitalny oddział ratunkowy i powiedz, że masz endoprotezę biodra.
Dlaczego dochodzi do zwichnięcia implantu
Najwięcej zwichnięć przypada na pierwsze tygodnie, zanim mięśnie i torebka stawu odzyskają siłę i stabilizują nowy staw. Na ryzyko wpływają między innymi:
- dostęp operacyjny i ustawienie implantu, o czym decyduje chirurg,
- wcześniejsze operacje biodra oraz osłabienie mięśni wokół stawu,
- ruchy poza zalecanym zakresem, szczególnie głębokie zgięcie, kładzenie nogi na nogę i skręty tułowia na stojącej nodze,
- niska, miękka sofa, niski sedes i siadanie z kolanami wyżej niż biodra,
- upadki, nagłe poślizgnięcia i niestabilny chód bez pomocy odciążającej.
Zakres ruchów, których należy unikać, nie jest taki sam dla każdego. Zależy od techniki operacji i implantu, dlatego pisemne zalecenia z oddziału mają pierwszeństwo przed każdą ogólną listą. Różnice między implantami opisujemy w artykule o rodzajach endoprotez biodra.
Co robić, gdy podejrzewasz zwichnięcie
- Przestań się ruszać i ułóż nogę w pozycji, w której boli najmniej, bez nastawiania jej na siłę.
- Zadzwoń pod numer alarmowy 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy, najlepiej transportem medycznym, nie samodzielnie.
- Zabierz kartę informacyjną z wypisu i listę leków albo poproś o to bliską osobę.
- Poinformuj zespół, że masz endoprotezę, kiedy była wykonana i w jakim ośrodku.
Lekarz potwierdza zwichnięcie badaniem i zdjęciem rentgenowskim, a następnie zwykle nastawia staw w znieczuleniu. Po nastawieniu dostajesz nowe zalecenia, czasem ortezę ograniczającą zgięcie i zmieniony plan ćwiczeń. Gdy zwichnięcia się powtarzają, ortopeda rozważa dalsze leczenie, także operacyjne. O tym decyduje lekarz po ocenie ustawienia implantu.
Jak rehabilitacja zmniejsza ryzyko zwichnięcia
Staw biodrowy po endoprotezie jest stabilny wtedy, gdy mięśnie pośladkowe i uda pracują prawidłowo, a pacjent zna swój bezpieczny zakres ruchu. Dlatego rehabilitacja nie jest dodatkiem. To ona uczy wstawania, siadania, wsiadania do samochodu i zakładania skarpet tak, żeby nie przeciążyć nowego stawu.
W praktyce pomaga kilka rzeczy. Fizjoterapeuta pokazuje ruchy na żywo, poprawia je i dostosowuje do twojego implantu. Ćwiczenia wzmacniające obejmują stopniowo pracę mięśni pośladkowych i stabilizację miednicy. Regularne wizyty pozwalają szybko wyłapać błędy, które w domu łatwo powielać. Przykładowy plan pierwszych tygodni znajdziesz w artykule o ćwiczeniach po endoprotezie biodra, a opis etapów rehabilitacji na stronie rehabilitacja po endoprotezie biodra.
Jak przygotować dom, żeby zmniejszyć ryzyko
- Wybierz wysokie, stabilne krzesło z podłokietnikami i nakładkę na sedes, żeby biodra były wyżej niż kolana.
- Usuń dywany, kable i progi, a przy łóżku zostaw wolne przejście.
- Użyj chwytaka i długiej łyżki do butów zamiast schylania się.
- Śpij zgodnie z zaleceniem ośrodka, często z poduszką między kolanami.
- Nie prowadź samochodu, dopóki lekarz na to nie pozwoli.
Jak wybrać fizjoterapeutę po endoprotezie
Przy zagrożeniu zwichnięciem liczy się doświadczenie z pacjentami po endoprotezie, a nie sama bliskość od domu. Zapytaj, czy terapeuta prowadzi takich pacjentów regularnie, jak ustala zakres bezpiecznych ruchów i czy kontaktuje się z ortopedą operującym. Pomaga też to, że ośrodek ma zapisane finansowanie, NFZ albo prywatnie, i wolne terminy w pierwszych tygodniach. Ośrodki, które prowadzą ten etap leczenia, zebraliśmy w wyszukiwarce placówek. Jeśli szukasz samego terapeuty w swoim mieście, zajrzyj do katalogu fizjoterapeutów z jawnego rejestru i dopytaj, czy prowadzi pacjentów po endoprotezie.
Prowadzisz gabinet albo ośrodek rehabilitacji i chcesz, żeby pacjenci po endoprotezie znajdowali cię w tym momencie? Zobacz ofertę dla gabinetów fizjoterapii.
Kiedy po operacji zgłosić się do lekarza
Poza zwichnięciem pilnego kontaktu wymagają gorączka, narastające zaczerwienienie lub wyciek z rany, obrzęk i bolesność łydki oraz duszność. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje zaleceń ortopedy, który cię operował.